Cổng thông tin điện tử BQL Khu bảo tồn thiên nhiên Pù Huống - Quỳ Hợp - Nghệ An

https://www.puhuong.nghean.gov.vn

Dữ liệu ban đầu về các loài Côn trùng cánh vảy (Lepidoptera) tại Khu BTTN Pù Huống

Côn trùng bộ cánh vảy (Lepidoptera) là một nhóm động vật mà người ta ví như “những bông hoa biết bay”. Rất nhiều người biết chúng, từ những con người nơi thôn dã hay ở thành thị, nhưng để phân biệt các loài giữa chúng với nhau thì không phải tự dưng ai cũng biết và không phải ai cũng biết chúng có giá trị lớn như thế nào trong thiên nhiên và trong cuộc sống con người. Côn trùng bộ Cánh vảy có kích thước nhỏ, đa dạng và thường xuyên di chuyển nên việc thu bắt và giám định chúng rất khó khăn. Vì vậy các loài Cánh vảy đã bị bỏ qua hoặc chưa được quan tâm xứng tầm với giá trị to lớn của chúng trong nhiều chương trình điều tra giám sát đa dạng sinh học hiện nay ở Việt Nam. 
KBTTN Pù Huống là khu vực có tính đa dạng sinh học cao với sự đa dạng của các hệ sinh thái tự nhiên cũng như thành phần loài động vật. Kết quả nghiên cứu cho thấy tại đây có 256 loài thuộc 16 họ trong bộ Cánh vẩy (Lepidoptera), trong đó có 243 loài bướm ngày (Rhopalocera)và 13 loài bướm đêm (Heterocera), được trình bày trong bảng dưới đây.
Bảng 01: Số loài, số giống của các họ côn trùng cánh vẩy
 
TT Họ Loài Giống
Số lượng P% Số lượng P%
I Bướm ngày (Rhopalocera)
1 Papiolinidae 23 8,98 6 4,14
2 Pieridae 21 8,20 13 8,97
3 Danaidae 13 5,08 5 3,45
4 Satyridae 16 6,25 11 7,59
5 Amathusiidae 4 1,56 3 2,07
6 Nymphalidae 71 27,73 32 22,07
7 Hesperiidae 46 17,97 26 17,93
8 Acraeidae 1 0,39 1 0,69
9 Riodinidae 8 3,13 6 4,14
10 Lycaenidae 40 15,63 30 20,69
II Bướm đêm (Heterocera)
11 Erebidae 2 0,78 2 1,38
12 Sphingidae 3 1,17 2 1,38
13 Noctuidae 2 0,78 2 1,38
14 Uraniidae 1 0,39 1 0,69
15 Geometridae 3 1,17 3 2,07
16 Saturniidae 2 0,78 2 1,38
   Tổng 256 100,00 145 100,00
 
Kết quả bảng trên cho thấy: Họ Nymphalidae có số loài nhiều nhất 71 loài chiếm 27,73% tổng số loài, tiếp theo là họ Hesperiidae có 46 loài chiếm 17,97% tổng số loài, họ Lycaenidae có 40 loài chiếm 15,63% tổng số loài, họ Papiolinidae có 23 loài chiếm 8,98% tổng số loài, họ Pieridae có 21 loài chiếm 8,20% tổng số loài, họ Satyridae có 16 loài chiếm 6,25% tổng số loài, họ Danaidae có 13 loài chiếm 5,08% tổng số loài, họ Riodinidae có 8 loài chiếm 3,13%, họ Amathusiidae có 4 loài chiếm 1,56%, họ Sphingidae có 3 loài chiếm 1,17%, các họ Erebidae và Noctuidae có 2 loài chiếm 0,78%, các học Acraeidae và Uraniidae có 1 loài chiếm 0,39% tổng số loài. 
Trong tổng số các loài thu được tại khu BTTN Pù huống, phần lớn các loài thuộc nhóm ngẫu nhiên gặp với số lượng 147 loài chiếm 57,42% tổng số loài, các loài ít gặp có 94 loài chiếm 36,72% tổng số loài và nhóm loài thường gặp chỉ có 15 loài chiếm 5,86% tổng số loài.
Đặc biệt đã ghi nhận được 3 loài thuộc họ Papilionidae có tên trong Sách Đỏ Việt Nam năm 2007 và trong phụ lục IIB của Nghị Định số 84 và phụ lục II của Cites.
 
Bảng 02. Danh mục các loài côn trùng nguy cấp, quý hiếm
TT Tên Khoa học Tên Việt Nam Theo quy định của:
IUCN SĐVN
2007		 NĐCP
NĐ06		 CITES
1 Papilio noblei de Niceville Bướm phượng đốm kem   VU    
2 Troides aeacus C. & Felder Bướm phượng cánh chim rời LC VU IIB II
3 Troides helena (Linnaeus) Bướm phượng cánh chim liền LC VU IIB II
      Ghi chú:     VU: Vulnerable– Sẽ nguy cấp; LC: Least Concern - Ít quan tâm
Tại Khu BTTN Pù huống, các loài côn trùng cánh vẩy có mặt ở các dạng sinh cảnh: sinh cảnh rừng tự nhiên thường xanh, sinh cảnh nương rẫy và khu vực dân cư, sinh cảnh rừng trồng, sinh cảnh thảm cỏ cây bụi, sinh cảnh rừng hỗn giao gỗ và tre nứa và sinh cảnh ven suối, kết qủa thể hiện ở bảng 03.
 
                    Bảng 03. Phân bố của các loài côn trùng cánh vẩy theo sinh cảnh
 
TT Họ Côn trùng Sinh cảnh
Sc 1 Sc 2 Sc 3 Sc 4 Sc 5 Sc 6
1 Papiolinidae 11 9 9 10 17 7
2 Pieridae 7 9 10 10 14 12
3 Danaidae 5 6 7 7 8 7
4 Satyridae 4 5 4 8 11 8
5 Amathusiidae 3       1  
6 Nymphalidae 28 31 18 28 50 40
7 Hesperiidae 14 19 14 19 27 21
8 Acraeidae         1 1
9 Riodinidae 1 3 3 4 4 3
10 Lycaenidae 13 19 15 17 20 19
11 Erebidae 1   1 1 1 1
12 Sphingidae     2 2 2 1
13 Noctuidae     1 1 1 1
14 Uraniidae       1   1
15 Geometridae 2   1 2 1 1
16 Saturniidae       1 1 1
  Tổng số họ 10 8 12 14 15 15
  % họ 62,50 50,00 75,00 87,50 93,75 93,75
  Tổng số loài 89 101 85 111 159 124
  % loài 34,77 39,45 33,20 43,36 62,11 48,44
Ghi chú: Sinh cảnh rừng tự nhiên thường xanh (Sc1), sinh cảnh nương rẫy và khu vực dân cư (Sc 2), sinh cảnh rừng trồng (Sc 3), sinh cảnh thảm cỏ cây bụi (Sc 4), sinh cảnh rừng hỗn giao gỗ và tre nứa (Sc 5) và sinh cảnh ven suối (Sc 6).
Kết quả nghiên cứu bảng trên cho thấy các loài côn trùng cánh vẩy ngày tập trung nhiều ở 2 sinh cảnh: Sinh cảnh rừng hỗn giao gỗ tre nứa (62,11% tổng số loài phân bố), sinh cảnh ven suối (48,44% tổng số loài), tiếp theo là sinh cảnh thảm tươi cây bụi (43,36% tổng số loài), sinh cảnh nương rẫy và khu vực dân cư (39,45% tổng số loài), sinh cảnh rừng tự nhiên thường xanh (34,77% tổng số loài) và  thấp nhất là sinh cảnh rừng trồng (33,2% tổng số loài). 
Kết quả cho thấy tại khu vực KBTTN Pù Huống có 265 loài thuộc 16 họ thuộc nhóm gây hại cho các loài thực vật,  243 loài thuộc 10 họ tham gia vào quá trình thụ phấn cho thực vật, 22 loài có giá trị du lịch, 9 loài có giá trị làm chỉ thị môi trường và 3 loài quí hiếm.
Một số loài quí hiếm có giá trị bảo tồn, du lịch sinh thái
1
Bướm phượng cánh chim chấm liền (Troides helena)
 
2
Bướm Phượng cánh chim chấm rời  (Troides aeacus)
 
3
Bướm Phượng đen bốn mảnh trắng (Papilio nephelus)
 
4
Bướm Phượng đen ba mảnh trắng (Papilio helenus)
5
 Bướm Phượng đốm kem (Papilio noblei)
 
6
Bướm Phượng Paris (Papilio paris)
 
7
Bướm đuôi kiếm xanh (Graphium antiphates)
8
Bướm hoa xanh (Graphium doson)
9
Bướm đuôi rồng xanh (Lamproptera meges)
                                                                   
                                                         Người tổng hợp: Võ Minh Sơn -  Giám đốc
Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây